Engellilerin vakıf üniversitelerine erişimi artıyor

25 Ocak 2016

Engelsiz yükseköğretime geçiş için aksiyon alan vakıf üniversiteleri, bünyesinde bulundurduğu özel merkezlerle engelliler için daha erişilebilir bir hale geliyor.

Eğitimde Görme Engelliler Derneği ve Engelsiz ODTÜ Topluluğu tarafında hazırlanan “Üniversitelerde Engellilere Yönelik Erişilebilirlik Hususunda Mevcut Durum Analizi: 2014-2015″ raporuna göre engellilerin üniversiteye erişimi hala çok sınırlı.

YÖK’ten edinilen verilere göre; 6.025.539 üniversite öğrencisinin 13 bin 887′si engelli. Bu durum gösteriyor ki üniversitelerde öğrenim gören engelli sayısı on binde 23. Bu oran yüksek lisans ve doktorada iyice düşüyor. Sadece yüksek lisans yapan engelli öğrenci sayısı 381 iken doktora yapan öğrenci sayısı 45′le sınırlı kalıyor. Aynı verilere göre; engelli akademik personel sayısı ise 200 civarında.

Sesli uyarı sistemi geliştirilmeli

Araştırmaya göre rampa ve asansör uygulamalarında ilerleme yaşandığını fakat hissedilebilir zemin uygulaması ve asansörlerdeki sesli uyarı sisteminde hala yeterince yol alınamadığı belirtildi.

94 üniversitenin yüzde 90,4’ü engelliler için özel bir bütçe ayırmıyor ve gerektiğinde harcama yapma yoluna gidiyor.

Engelli öğrencilerin yüzde 61.2′si erkek, yüzde 38.7′si kadın. Bu oran engelli kadınların erkeklere göre daha dezavantajlı durumda olduğunu gösteriyor.

Türkiye’de bulunan 93 üniversitenin yüzde 39,9′unda ortopedik engelliler için düzenlemeler ve yine bu üniversitelerin yüzde 28,5′inde görme engelli öğrencilere yönelik destekleyici teknolojiler bulunuyor.

Engelliler karar alma mekanizmasında daha çok yer almalı

Araştırmada dikkat çeken en önemli noktalardan biri ise, engelli öğrencilerin karar alma mekanizmalarında yeterince yer almaması. Üniversitelerin yüzde 50 gibi çok büyük bir kısmında engelli öğrenci temsilcisi bulunmuyor.

Fiziki koşullar sebebiyle engelliler bazı derslerden muaf tutuluyor. Araştırma kapsamında yapılan ankete göre pek çok engelli birey, bu uygulamadan rahatsız. Gelişen teknolojiyle alternatif yöntemlerin kullanılabileceği ve böylece engelli bireylerin derslere erişiminin artırılabileceği vurgulanıyor.

Fiziki koşullar engellilere uygun olarak düzenleniyor

Bünyesinde Engelli Öğrenciler Birimi bulunduran vakıf üniversitelerinden olan Atılım Üniversitesi, birimde yaptığı görev dağılımıyla güçlü bir ekip çalışması ortaya koyuyor. Bütün çalışanların kendisine verilen görevi amacına uygun şekilde yerine getirdiği birimde, yeni plan ve projeler geliştiriliyor. Üniversitede mevcut bulunan ve hâlihazırda inşaatları devam etmekte olan eğitim bloklarında, kapalı spor salonu ve araştırma laboratuvarlarındaki fiziki olanaklar (asansör, rampa, tuvalet, ışıklı-sesli uyarı sistemleri vb. gibi) engelli öğrencilere uygun olarak düzenleniyor. Laboratuvar ve ders çalışma salonlarının, zemin katta mevcut bulunmasına özen gösteriliyor. Ayrıca yerleşke alanı içerisinde engelli öğrenciler için çevre düzenlemesi yapılıyor ve bununla birlikte engelli öğrencilerin yerleşke içerisinde ulaşımlarının kolayıkla sağlanabilmesi için sarı bandlar bulunuyor ve rampa eğimleri engellilere uygun bir biçimde konumlandırılıyor.

2015 – 2016 Eğitim-Öğretim yılı plan ve bütçesinde yeni yapılacak binaların projelerinde engelli öğrencilerin fiziksel ve sosyal gereksinimlerinin karşılanması için yeterli düzeyde ödenek ayıran Atılım Üniversitesi’nin gerçekleştirdiği başlıca çalışmalar şöyle:

.Engelli öğrenci biriminde aktif üye olarak görev alan akademik ve idari personelin yanı sıra kurumda görev yapan ve sağduyu taşıyan diğer çalışanların (öğretim elemanı, koordinatör, danışman, hizmetli vb.) ve öğrencilerin birim faaliyetlerine destek olması, katkıda bulunması için konu ile ilgili kitapçık hazırlanması,

.Eğitim-öğretim sırasında engelli öğrencilere uygun olarak saptanacak araç-gereçlerin temini ve özel ders materyallerinin hazırlanması gibi konularda araştırmalar yapılması,

.10-16 Mayıs 2015 Engelliler Haftasında akademik/idari personelleri ve öğrencilerin tümünü engelli bireyler hakkında bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve farkındalık yaratmak amacıyla etkinlikler gerçekleştirilmesi,

.İstihdam olanakları ve mesleklere ilişkin bilgilendirme yapan rehber kitap ve materyallerin hazırlanması,

.Kurum çalışanlarına bilinci artırıcı danışmanlık hizmeti verilmesi, hâlihazırda yapılan ve ilerde yapılması planlanan düzenlemeler hakkında bilgi veren dokümanlar hazırlanması,

.Hizmet-içi eğitimlerin sayısının arttırılması ve konuyla ilgili yeni program ve projeler üretilmesi,

.Engelli öğrencilere gereksinime göre yerleşke alanı içinde kısmi zamanlı iş imkânın sağlanmasına yönelik düzenlemeler yapılması,

.Engelli öğrencilerin her yönden gelişerek etkin ve üretici insanlar olabilmesi ve toplumsal yaşama katılabilmesi için sorunlarını birlikte tanımlama ve gelişmeye açık yönlerini birlikte belirleme çalışmalarının sürdürülmesi,

.Engelli öğrencilerin engel durumlarına göre yapabilecekleri sportif ve kültürel (tiyatro, müzik ve resim vb.) faaliyetlere katılımlarının sağlanması.

Engelli öğrenci sayısını artırıyor

2012 yılında engelli öğrenci sayısı 2 olan Üsküdar Üniversitesi, bu sayıyı her yıl biraz daha yükselterek 34′e çıkardı. Engelli öğrencileri finansal olarak da destekleyen Üsküdar Üniversitesi, öğrencilerin engel durumuna göre yüzde 25-50 oranında burs veriyor.

Bütün yerleşkelerini engelli bireylerin hareketlerini kısıtlamayacak şekilde tasarlayan Üsküdar Üniversitesi, Sağlık, Kültür Spor Direktörlüğü bünyesinde de Engelsiz Öğrenci Birimi bulunduruyor. Bu kapsamda “Engelsavar” uygulaması yürütülüyor. Öğrencilerin akademik, idari, fiziksel, psikolojik, barınma ve sosyal alanlarla ilgili ihtiyaçlarını tespit edip, bu ihtiyaçların karşılanması için ne yapılması gerekiyorsa onu belirleyip yapmayı hedefleyen ‘Engelsiz Öğrenci Birimi’ yerleşkelerde gözden kaçan ya da sonradan oluşan fiziksel engellerin tespiti ve ortadan kaldırılması için “Engel Savar” adı verilen online bir form oluşturarak öğrencilerin hizmetine sunuyor. “Engel Savar” aracılığıyla doldurulan form anında ilgili birimin mailine düşüyor ve bildirilen engelin ortadan kaldırılması için ilgili çalışma anında başlatılıyor.

Engellilerin akademik ihtiyaçlarını tespit ediyor

Burs ve kısmi zamanlı iş başvurularında engelli öğrencilere öncelik veren Kemerburgaz Üniversitesi, 2015-2016 akademik yılının başında kurduğu Engelsiz İKBU Birimi ile engelleri aşıyor. Söz konusu birimin altında bir komisyon kuran ve komisyona her akademik birimden birer koordinatör atayan üniversite,  engelli öğrencilerin akademik anlamda ihtiyaçlarını en doğru şekilde tespit etmek ve çözüme kavuşturmak üzere kurulmuş olan komisyon her akademik dönem başında düzenli olarak toplanıyor.

Tüm yerleşkelere engellilerin sorunsuz erişebilmesi için ihtiyaç tespiti yapan Kemerburgaz Üniversitesi, bu çalışmaları eş zamanlı olarak sürdürüyor. Üniversite 2015-2016 akademik yılının sonuna kadar; asansörlere sesli uyarı sistemi ve kabartmalı buton yapılması, Braille baskılı kapı isimlikleri ve yönlendirme panoları ve hissedilebilir yüzey çalışması gibi uygulamaları tamamlayacak. Binalarda işitme engellilerin daha rahat duyabilmeleri için taşınabilir indüksiyon döngü sistemi bulundurulacak. Yıl içerisinde özellikle engelliler, engelli hakları ve engellilerle iletişim konusunda farkındalık etkinlikleri düzenleniyor. Engelsiz Hayata Destek Kulübü başta olmak üzere pek çok öğrenci konu ile ilgili çalışmalar yapıyor. Geçtiğimiz aylarda düzenlenen “Engellere Aldırma” etkinliğinde öğrenciler işaret dilinde şarkılar söyleyerek farklı engel gruplarından çocuk ve gençlere eğlenceli saatler yaşattı.

Engellileri akademik ve sosyal katılımcılığa teşvik ediyor

Engelli öğrencilerin kampüs hayatını kolaylaştırmayı önemseyen Acıbadem Üniversitesi, Kerem Aydınlar Kampüsü’nü engelli bireylerin rahatlıkla kullanabileceği bir alan olarak tasarladı.

Acıbadem Üniversitesi engellilerin hayatını kolaylaştırmak için şu faaliyetleri gerçekleştiriyor: Kampüs ana giriş kapılarındaki engelli kullanıcı butonları ile kolayca binaya giriş yapılması, engelli kullanıcının geçişine uygun güvenlik bariyerleri, özel tuvaletler, engelli birey kullanımına uygun su sebili, rampalı laboratuvarlar ve tüm alanlara geçişi kolaylaştıran tasarım unsurları ile engelsiz yaşamı desteklemeye çalışıyor.

Engelli öğrencileri hem akademik hem de sosyal anlamda katılımcılığa teşvik etmeyi amaçlayan Acıbadem Üniversitesi, bursluluk oranları oldukça yüksek bir üniversite.  Tüm öğrencilerine yönelik hem başarı hem de destek bursları sunuyor. Engelli öğrenciler koşullarına ya da taleplerine göre bu burs olanaklarından faydalanabiliyor.

1 Aralık Dünya AIDS Günü kapsamında Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri, işaret dilini kullanarak hem konuya dikkat çekmek hem de işitme engelli bireylerin konuyla ilgili farkındalığını artırmak için bir video çalışma hazırladı. Sosyal medyada da paylaşılan video oldukça dikkat çekti.

Önceliği eğitim ve hizmetlerin erişilebilir olması

Engelli öğrenci sayısı her geçen yıl artan Maltepe Üniversitesi, eğitim ve hizmetlerin erişilebilir olmasına öncelik veriyor. Bu bağlamda gerekli projeleri tamamlayan üniversite, proje uygulama aşamasında. Ayrıca oluşturulan Engelli Öğrenci birimiyle, yaşanan sorunlara bireye özgü çözümler üretiliyor.

Eşitsizliği ortadan kaldırmak için çalışıyor

2015–2016 Akademik Yılı’nda 10 engelli öğrencinin eğitim gördüğü Yaşar Üniversitesi, engelli bireylerin uygun şartlarda eğitim alabilmeleri için gerekli yatırımları yapıyor.

Engelli öğrencilere yönelik çalışma ve işlemler, özel olarak kurulan ‘Engelliler Danışma ve Koordinasyon Birimi’ tarafından yürütülüyor. Bu birim her ay düzenli olarak toplanıyor ve çalışmaları doğrultusunda engelli öğrencilerin ayrımcılığa tabi olmadan, eşit eğitim hakkı gereği öğrenimleri sırasında ihtiyaç duyabilecekleri erişim, ders materyallerinin ve sınav süreçlerinin yeniden düzenlenmesi gibi faaliyetlerin gerçekleşmesini sağlıyor. Yaşar Üniversitesi üniversitedeki engellerin kaldırılması için şu faaliyetleri yürütüyor:

•Üniversiteye yeni kayıt yaptıran öğrencilerin birimden haberdar olması ve bilgilenmesi amacıyla kayıtlanma alanında Engelliler Danışma ve Koordinasyon birimi olarak stant açılması,

•Birime başvuran engelli öğrencilerin durumlarının detaylı olarak tespit edilebilmesi ve eğitimleri süresince ihtiyaç duyabilecekleri özel gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla, Dünya Sağlık Örgütü (WTO)’nün belirlemiş olduğu esaslar göz önünde bulundurularak, “Engelli Öğrenci Bilgi Formu” oluşturuluyor. Söz konusu form ve varsa ek belgelerin (rapor, reçete vs.) değerlendirilmesi sonucu belirlenen gereksinimler öğrencilerin öğrenim göreceği akademik birimlere yazılı olarak bildiriliyor.

•Yazma sorunu olan engelli öğrenciler için sınavlarda görevli akademisyenler tarafından yazma desteği sağlanıyor. Ayrıca, sınav materyalleri farklı bir formatta sunularak, okuma desteği de sağlanıyor ve ek süre tanınıyor.

•Kampüs alanına ve binalara giriş ve çıkışların yapılabilmesi adına engelli geçişine olanak sağlayan kapılar ve rampalar mevcut. Ayrıca, metro giriş kapısından Y binası girişine kadar zeminde sarı şerit kabartmalar yer alıyor.

• Üniversitenin bütün asansörlerinde brail alfabesi ve Y binası asansörlerinden birinde sesli uyarı sistemi bulunuyor.

•Üniversitenin otoparklarında engelli araç park yerleri tahsis ediliyor.

 

Yorum yap