Teşvikler arttıkça rekabet büyüyor

15 Temmuz 2016

Öğrenci sayısı arttıkça özel okul yatırımları artıyor, rekabet büyüyor. Mevcut ve yeni okullar daha iyisi için mücadele ediyorlar.

Milli Eğitim Bakanlığı özel okulda okumak isteyen öğrencilere eğitim-öğretim teşviki vermeye devam ediyor. Teşvikten 2014-2015 öğretim yılında 167 bin, 2015-2016 öğretim yılında ise 227 bin 140 öğrenci yararlandı. İki yılda teşvik alan öğrenci sayısı 394 bin 140 olurken, bu öğrencilerden 248 bini ilk kez özel okula giden öğrencilerden oluştu. Bu yıl özel okula kaydolan öğrenciler için verilen teşvik, okul öncesi için 2 bin 680 lira, ilkokul için 3 bin 220 lira, ortaokul ve lise için 3 bin 750 lira, temel lise için ise 3 bin 220 lira oldu. Bu rakamlar ışığında baktığımızda karşımıza çarpıcı bir tablo çıkıyor. Son üç yılda, özel okul yatırımlarına verilen teşvikler, velilere verilen eğitim-öğretim desteği, dershanelerin temel liselere dönüşmesi sonucu, özel okul ve özel okullarda okuyan öğrenci sayısında yüzde 100’e yakın bir artış yaşandı. Yönetmelik değişikliği ile ilkokul 1, ortaokul 5 ve lise 1’inci sınıfta özel okula gitmek isteyen tüm velilere bu destekler herhangi bir şart aranmaksızın verilir ve destekleme bedelleri tatmin edici miktarda artırılırsa yeniden yüzde 100’e yakın bir artış oranının yakalanması muhtemel. Hal böyle olunca öğrenci teşviklerinde de artış bekleniyor. Milli Eğitim Bakanlığı’nın (MEB), geçen yıl başlattığı özel okul teşvik uygulaması katlanarak büyüyor. 2016-2017 Eğitim-Öğretim yılında 230 bin öğrenciye daha teşvik verilecek. 20 bin okul öncesi, 50 bin ilkokul, 50 bin ortaokul öğrencisi, 110 bin de lise ve temel lise öğrencisi teşvik ödemelerinden yararlanacak. Mezun öğrencilerin programdan çıkarılmasının ardından 120 bin öğrenciye de teşvik verilmeye devam edilecek. Böylece gelecek yıl teşvikten yararlanan öğrenci sayısı 350 bine çıkacak. OECD ülkelerinde özel okullaşma oranı yüzde 25’lerde. Devletin özel okullara verdiği destekler doğrultusunda bugün yüzde 7,4 olan özel okullaşma oranının önümüzdeki beş yıl içerisinde Türkiye’de yüzde 25’lere çıkacağı öngörülüyor. Bu oranla birlikte özel okullarda okuyan öğrenci sayısı da eş zamanlı olarak artacak.

Öğrenci sayısı yüzde 100 arttı
Türkiye Özel Okullar Derneği Eş Başkanı Cem Gülan, “Mart 2016 verilerine göre Türkiye’de anaokulu, ilkokul, ortaokul, lise, temel lise, meslek lisesi olmak üzere 8 bin 195 özel okul bulunuyor. Bu okullarda yaklaşık 1 milyon 100 bin öğrenci eğitim-öğretim görüyor ve 90 bin öğretmen çalışıyor. 2012-2013 yılı verilerine baktığımızda ise 4 bin 332 özel okulda 545 bin öğrenci öğrenim görüyordu” diyor. Bu verilerin ışığında son üç yıla vurgu yapan Gülan, şunları söylüyor: “Özel okul yatırımlarına verilen teşvikler, velilere verilen eğitim-öğretim desteği, dershanelerin temel liselere dönüşmesi sonucu, özel okul ve özel okullarda okuyan öğrenci sayısında yüzde 100’e yakın bir artış yaşandı. Yeni açılan okullar ve dönüşüm sonucu ek teşvikler alan temel liseler incelendiğinde, daha ziyade Türkiye özel okul ücret ortalaması civarında veya çoğunlukla daha alt ücret gurubunda hizmet veren okulların sayısal anlamda arttığı görülüyor. Veli açısından bakıldığındaysa, aldığı desteğe kendi katkılarını ekleyerek sisteme dahil olabilen ekonomik gücü daha az velilerin ve öğrencilerinin sayısal anlamda arttığı söylenebilir. Diğer yandan resmi Anadolu ve fen liselerinde okuyan, dershanelerin kapanması ile bu hizmeti alamayacağını düşünerek temel liselere geçen ancak ekonomik olarak gelir seviyeleri yüksek veliler gibi istisnalar da görülüyor.”

Teşvik sistemi genişletildi
2014-2015 öğretim yılında yalnızca devlet okullarından özel okula geçen öğrenciler teşvik için başvururken, 2015-2016 öğretim yılında özel okulda okuyan öğrenciler de başvuru hakkına sahip oldu. Tüm öğrenciler başarısı, ailenin geliri, öğrenim gören kardeşleri, anne babanın durumu, disiplin cezası, şehit evladı ve korunmaya muhtaçlık durumuna göre altı farklı kritere göre değerlendiriliyor ve puanlanıyor. Başvuran öğrenciler teşvik verilecek okullar listesinden 15’ini tercih listesine alıyor. Yerleştirmeler puan üstünlüğüne göre yapılıyor. Listesindeki okullardan birine yerleştirilen öğrenci teşvik almaya hak kazanıyor. Aylık geliri 10 bin TL’den fazla olan ailelerin çocukları 40 puan, aile geliri bin TL’den az öğrenciye 340 puan veriliyor. Kardeşlerin öğrenim durumlarına göre de öğrenci 80 ile 60 arasında puan kazanıyor.

“Daha ulaşılabilir bir okul olduk”
Mektebim Eğitim Kurumları Kurucusu Ümit Kalko, “Teşvikler sayesinde, Mektebim daha erişilebilir bir okul oldu. Bu sayede daha geniş kitlelere ulaşabildik” diyor. Türkiye genelinde 35 kampüste 103 okulda faaliyet gösteriyorlar. Yatırımlarını hızlandırarak devam ettirme hedefleri var. “Çünkü bizim tek yatırım alanımız eğitim ve bu alandan başka bir alanda da faaliyet göstermek gibi bir stratejiye sahip değiliz” diyen Kalko şöyle devam ediyor: “Okullarımızla, Türkiye’nin her noktasına ulaşmayı, her bölgeden öğrenci ve veli ile buluşmayı istiyoruz. Hedefimiz dört yıl içerisinde 70 bin öğrenci ve 100 kampüse ulaşmak. Devletin özel okullarda okuyan ve okuyacak öğrencilere vermiş olduğu bu destek ile daha fazla öğrenciye dokunabiliyoruz. Okullarımızda okuyan ve teşvik başvurusunda bulunan öğrencilerimizin tamamına yakını destekten faydalandı. Mektebim olarak teşvik kapsamında yer alan okullar arasında olmaya devam edeceğiz.”

Rekabet arttı
Teşvikler sayesinde, özel okullar sadece belirli bir gelir grubuna sahip olan ailelerin değil, farklı düzeylerden ailelerin de tercih ettiği kurumlar haline geldiler. Devletin desteğiyle birlikte özel okula giden öğrenci sayısında artış olduğundan özel eğitim kurumlarının da sayısı arttı. Yeni açılan kurumlar ve daha önceden var olan kurumlar, önemli bir rekabet içerisine girdiler. Artan rekabetle birlikte, eğitim kalitesinde önemli bir iyileşme olduğunu söylemek mümkün. Ayrıca kurumlar sadece eğitim ücretleriyle değil, fiziki ortamlarıyla ve eğitim-öğretimin niteliğiyle de rekabet eder hale geldiler.

Eğitim sistemine katkı sağlıyor
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürü Kemal Şamlıoğlu, “Eğitim ve öğretim desteği uygulaması ile özel okullarımızda boş kalan kontenjanların devlet okullarımızda okuyan öğrencilerimizle doldurulması amaçlanmış olup, devlet okullarındaki ikili eğitim yükünün ve derslik başına düşen öğrenci sayısının azaltılması ve eğitiminin temel amaçlarına katkı sağlayacağı düşünüldü” diyor. Şamlıoğlu, özsermaye ile kurulmuş özel okulların eğitim ve öğretim desteği ile güçlendirilmesi ve olumlu rekabet ortamlarının oluşturulmasıyla eğitimde kaliteye erişimin kolaylaşmasının sağlanacağı görüşünde.

Tarihler e-okul üzerinden açıklanıyor
Veliler teşvik için e-okul üzerinden belirlenen tarihler arasında öğrencinin kayıtlı olduğu resmi ya da özel okul müdürlüklerine başvuruyor. 8. sınıf öğrencileri, TEOG yerleştirme sonuçlarının ilanından önce kayıtlı bulundukları okul müdürlüklerinden başvuru yapıyor. Yerleştirme işleminden sonra başvuracaklar ise kaydoldukları okullardan başvuru yapacak.
İlkokul, ortaokul ve ortaöğretimde okuyan ve teşvik almaya hak kazanan öğrenciler eğitim kademesinin sonuna kadar bu haktan yararlanıyor. Örneğin ilkokulda teşvik alan öğrenci dört yılın sonuna kadar teşvik alıyor, ortaokulda tekrar başvuruyor. Teşvik almaya hak kazanan öğrencilerden uzun süreli tedavi gördüğünü sağlık raporuyla belgelendirenler hariç olmak üzere, bulundukları sınıfta sınıf tekrarı yapan öğrenciler eğitim ve öğretim desteğinden yararlanma hakkını kaybediyor.

“Uzun vadede İngiltere örnek alınabilir”
Önümüzdeki yıllar için tahminleriniz nedir? diye sorduğumuz Cem Gülan, “Yatırım teşvikleri rolünü tamamladığından, yabancı yatırımcının sektöre girmesine izin verilmediğinden, dershane-temel lise dönüşümü tamamlandığından ve dört yıllık eğitim süresi olan kurumlarda iki yıldır eğitim-öğretim desteği verildiğinden (bir iki yıl içinde sisteme yeni giren öğrenci kadar çıkan öğrenci de olacağından sayı dengeye geçecektir) bundan sonrası için çok büyük bir sayısal artış beklenmemelidir” diyor. Ancak yönetmelik değişikliği ile ilkokul 1, ortaokul 5 ve lise 1’inci sınıfta özel okula gitmek isteyen tüm velilere bu destekler herhangi bir şart aranmaksızın verilir ve destekleme bedelleri tatmin edici miktarda artırılırsa yeniden yüzde 100’e yakın bir artış oranı yakalanabileceğinin de altını çiziyor. Gülan’ın eğitim sektörü için bir önersi var: “Uzun vadede örneğin, İngiltere’de velilere verilen destek çeklerinin kaldırıldığı gibi Türkiye’de de verilen desteklerin, kazanılan hak olan sürelerin sonunda, bitirilmesi gündeme gelebilir. Dolayısıyla uzun vadede gelişmiş ülkelerde uygulanan devletin özel sektörden doğrudan hizmet satın alması yöntemi düşünülmelidir.”

***KUTU***

İSTANBUL BİRİNCİ SIRADA

Bakanlık, proje kapsamında özel okullara 346 milyon 602 bin TL ödeme yapıldı. Her bir öğrenci için okul öncesi 2 bin 680 TL, ilkokul için 3 bin 220 bin TL, ortaokul ve lise için 3 bin 750 TL, temel lise için 3 bin 220 TL teşvik verildi. En çok teşviki 59 bin 121 öğrenci ile İstanbul aldı. İkinci sırada 25 bin 825 öğrenciyle Ankara, üçüncü sırada da 15 bin 178 öğrenciyle İzmir yer aldı. Teşvikten en az yararlanan iller ise 111 öğrenciyle Artvin, 130′ar öğrenciyle Tunceli ve Gümüşhane, 136 öğrenciyle Kilis ve 287 öğrenciyle Muş oldu. Türkiye genelinde 8 bin 291 özel okulda 823 bin 515 öğrenci eğitim alıyor. Bunların 438 bin 850′si erkek, 384 bin 665′i ise kız öğrencilerden oluşuyor. Okul öncesinde 171 bin 648, ilkokulda 203 bin 272, ortaokulda 208 bin 424, liselerde 480 bin 342 öğrenci eğitim alıyor. Buna göre okul öncesi öğrencilerin yüzde 8.5′i, ilkokul öğrencilerinin yüzde 4′ü, ortaokul öğrencilerinin yüzde 4.1′i ve liselilerin yüzde 4.3′ü teşvikle eğitim alacak.

 

Yorum yap